niedziela, 22 września 2013

Wiedza personalna

Siedzac w hostelu Flapping Duck w Bangkoku, popijajac Siam Sato, w przelocie spotkalismy pewnego Francuza, ktory polecil nam miasteczko na polnocy Tajlandii - Pai, a w nim Giant Guest House Bungalows. Bez dokladniejszych wiadomosci o tym miejscu, znalezlismy dogodny pociag i pojechalismy tam nocnym pociagiem. Okazalo sie, ze jest to niesamowite miejsce, z ktorego wybralismy sie do Mae Hong Son, a stamtad na motorze objezdzilismy caly region, jego dziewicze wioski, wodospady i jaskinie. Nawet nie pamietam jak sie nazywal ten Francuz. Nie uzywajac tripadvisora czy innych stron trafilismy w cudowne miejsca, w tym do buddyjskiego klasztoru, gdzie zatrzymalismy sie na 10 dni medytacji. I to zazwyczaj dzieki wlasnej eksploracji, na motorze, stopem, piechota albo siedzac gdzies w kuchni i rozmawiajac z ludzmi. 

W ktoryms momencie przyszlo mi do  glowy, ze nie potrzebuje tych wszystkich internetowych ulatwien, zeby uzyskac potrzebne mi informacje, a nawet czuje sie lepiej, gdy uzyskam je w inny sposob. I tak zaczelam sie zastanawiac nad zrodlami naszej wiedzy, ktorych wiekszosc zaczyna sie od www. a konczy na .com. Internet jest wspanialy, daje zroznicowana, wyselekcjonowana wiedze, latwo dostepna i ... calkowicie niepersonalna. Nie chodzi mi o to, ze jest anonimowy, ale ze nawet jesli pod jakims artykulem czy tutorialem widnieje nazwisko autora, nic ono dla mnie nie znaczy. Zazwyczaj nigdy nie mialam z nim zadnego kontaktu, nie doswiadczylam wspolnych chwil, nie moge przywolac zadnych personalnych skojarzen. 

Dlatego prywatnie ustanowilam sobie hierarchie zdobywania wiedzy, informacji i umiejetnosci, gdzie zawsze moge przywolac autora zrodla:

1.Wlasne eksploracje i doswiadczenia (zrodlo: Ja i On)
2.Inni ludzie  - personalny kontakt, obserwacja i interakcja (zrodlo: np. Babcia, Paula, Mama Bartosza, Blanka, Kala,  Zoe, Justin i tysiace innych ludzi, ktorzy cos wiedza lub potrafia i moga mnie tego nauczyc)
3.Ksiazki (zrodlo: Andrzej Flis, Marta Kudelska, Andrzej Koziel, pani/pan taka a taka, stad i stad)
4.Internet (zrodlo: google, wikipedia, youtube, butterfly_17, pstrokata09, 25623447_gh, numizmatyk, tripadvisor, chiangmai.citylife, itd., taaak, od nich chce sie jak najmniej uczyc)

Wiedza powinna byc personalna, tak jak to bywalo w dawnych czasach, gdy zrodla pisane nie byly popularne, a wiedze i umiejetnosci przekazywalo sie ustnie z pokolenia na pokolenie, albo spotykajac barda w karczmie, czy handlarza na targu. Potem mozna przywolac sytuacje, w ktorej sie ja zdobylo, nastawienie i aparycje osoby, pogode, zapach kawy, a moze nawet smak magdalenki, ktora wywola burze wspomnien :).


Chce sie nauczyc piec chleb, robic maslo i ogorki kiszone. Moge spytac googli, setki przepisow kulinarnych, ktore nic dla mnie nie znacza, a przeciez moge zapytac Babci. I potem jak bede tego uczyla swoja corke, bede jej mogla powiedziec od kogo zdobylam ta umiejetnosc, moge przywolac jakas zabawna sytuacje z przebiegu kuchennych wydarzen. Chce sie nauczyc szyc, moge skorzystac z tutoriali na youtubie, ale moge tez poprosic Blanke, zebysmy sobie zrobily przyjemna sesje tekstylna, tak jak to bylo u Kali, gdy uczylam sie robic na drutach i jakos nagle zrobil sie nieziemski sabat czarownic. Fajnie byloby umiec robic gliniane figurki, Kalina zrobila piekne pionki do szachownicy. Aga maski z papieru i kleju z maki, (prawdopodobnie, musze dopytac). Mydlo i kosmetyki naturalne - Klaudyna jest specjalistka. Witraze - Renia.  Ogrody i rosliny -  nie ma lepszej osoby do zapytania niz Paula. Nalewka z aloesu - babcia Pauli robi taka od lat. Zbieranie i suszenie ziol - mama Bartosza sie na tym zna. Jakies antropologiczne niescislosci  - zapewne Kala odpowie lepiej niz Wikipedia, a przy tym pojdzie troche wina. I tak moglabym dlugo wymieniac. Wszyscy cos potrafia czy cos wiedza, wystarczy z nimi pobyc, stracic troche 'cennego czasu' i sie uczyc i uczyc innych.

Jakie korzysci plyna bystrym strumieniem  z wiedzy personalnej:

1. Tworzy sie lancuch nauczycieli (np. wiem jak zrobic indonezyjski lodeh od szefa kuchni VEDC, potem naucze Blanke, ona Ade itd, 
2. Zawsze wiesz od kogo sie nauczyles, kazdy  ma swoj styl, szarlotka Babci Ali i szarlotka Nory, obie sa super smaczne, jednak calkowicie rozne
3. Doceniasz czyjas wiedze i umiejetnosci, lechtasz jego ego, gdy sie od niego uczysz, a potem swoje, gdy komus ta wiedze przekazujesz i wszyscy sa szczesliwi
4. Podtrzymujesz relacje z innymi, ciekawa forma spedzania czasu, troche inna niz wspolne picie piwa (no chyba, ze je sami robicie)
5. Mniej korzystasz z internetu, mniej bodzcow, bardziej spokojny umysl, lepsza koncentracja.

Jako dobra uczennica, ide szukac dobrych nauczycieli. Jeden tam siedzi na kanapie i pije kawe, troche niewyspany i zly, ze nie umial znalezc sobie jedzenia na miescie. Musze jakos temu zaradzic.

poniedziałek, 2 września 2013

Powrot do lasu

Wiadomosci ze strony magazynu Life with Nature - A Permaculture Learning Journal :


What is Permaculture?

Permaculture is a word created by Bill Mollison and David Holmgren in the 1970s referring to
permanent agriculture as well as permanent culture.Permaculture is a philosophy that looks at
the world as a whole and that distills its wisdom from observation of the natural world.
It is a philosophy of working together rather than against nature, which aims at the development
of sustainable human settlements and self-maintained agricultural systems modeled from natural
ecosystems. It is a design system and philosophy for a permanent sustainable life in present as in the future.
The Core and base of Permaculture are the Ethics and Principles illustrated in the Permaculture Flower.

THE PERMACULTURE EHTHICS:

  • Take Care of the Earth: Provision for all life systems to continue and multiply. This is the first principle, because without a healthy earth, humans cannot flourish.
  • Take Care of the People: Provision for people to access those resources necessary for their existence.
  • Share the Surplus: Healthy natural systems use outputs from each element to nourish others. We humans can do the same. By governing our own needs, we can set resources aside to further the above principles.

*

PERMACULTURE DESIGN PRINCIPLES




The 12 permaculture design principles

  1. Observe and interact: By taking time to engage with nature we can design solutions that suit our particular situation.
  2. Catch and store energy: By developing systems that collect resources at peak abundance, we can use them in times of need.
  3. Obtain a yield: Ensure that you are getting truly useful rewards as part of the work that you are doing.
  4. Apply self-regulation and accept feedback: We need to discourage inappropriate activity to ensure that systems can continue to function well.
  5. Use and value renewable resources and services: Make the best use of nature’s abundance to reduce our consumptive behavior and dependence on non-renewable resources.
  6. Produce no waste: By valuing and making use of all the resources that are available to us, nothing goes to waste.
  7. Design from patterns to details: By stepping back, we can observe patterns in nature and society. These can form the backbone of our designs, with the details filled in as we go.
  8. Integrate rather than segregate: By putting the right things in the right place, relationships develop between those things and they work together to support each other.
  9. Use small and slow solutions: Small and slow systems are easier to maintain than big ones, making better use of local resources and producing more sustainable outcomes.
  10. Use and value diversity: Diversity reduces vulnerability to a variety of threats and takes advantage of the unique nature of the environment in which it resides.
  11. Use edges and value the marginal: The interface between things is where the most interesting events take place. These are often the most valuable, diverse and productive elements in the system.
  12. Creatively use and respond to change: We can have a positive impact on inevitable change by carefully observing, and then intervening at the right time.